การบุกรุกที่สาธารณะเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 72 ซึ่งบัญญัติว่า “ห้ามมิให้ผู้ใดเข้าไปยึดถือครอบครองที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินเพื่อการใด ๆ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่”
หากพบเห็นการบุกรุกที่สาธารณะ สามารถแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินการตรวจสอบและดำเนินการตามกฎหมายต่อไป โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
- หน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น มีหน้าที่ดูแลรักษาที่สาธารณะภายในเขตพื้นที่ของตน หากพบเห็นการบุกรุกที่สาธารณะภายในเขตพื้นที่ของตน สามารถแจ้งได้ที่ที่ทำการปกครองส่วนท้องถิ่นหรือสำนักงานเขต/อำเภอ
- สำนักงานที่ดิน หากพื้นที่ที่บุกรุกเป็นที่ดินมีโฉนดหรือหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง สามารถแจ้งได้ที่สำนักงานที่ดินในพื้นที่
- สถานีตำรวจ หากพื้นที่ที่บุกรุกเป็นที่ดินไม่มีโฉนดหรือหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง สามารถแจ้งได้ที่สถานีตำรวจในพื้นที่
ในการแจ้งการบุกรุกที่สาธารณะ ควรแจ้งข้อมูลดังต่อไปนี้
- สถานที่ที่พบเห็นการบุกรุก
- ลักษณะการบุกรุก เช่น ก่อสร้างอาคาร ปลูกต้นไม้ เลี้ยงสัตว์ เป็นต้น
- รายละเอียดเกี่ยวกับผู้บุกรุก เช่น ชื่อ ที่อยู่ เป็นต้น
หากสามารถถ่ายภาพหรือบันทึกวิดีโอเหตุการณ์ไว้ได้ จะช่วยให้การตรวจสอบของเจ้าหน้าที่มีความสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น
เมื่อแจ้งการบุกรุกที่สาธารณะแล้ว หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริง หากพบว่ามีการบุกรุกจริง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะดำเนินการแจ้งเตือนให้ผู้บุกรุกรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างหรือออกจากพื้นที่ หากผู้บุกรุกไม่ปฏิบัติตาม หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะดำเนินการตามกฎหมายต่อไป ซึ่งอาจรวมถึงการแจ้งความดำเนินคดีกับผู้บุกรุกด้วย